RAAVI

Participatie van betrokkenen

De participatie van betrokkenen is een fundamenteel principe van het RAAVI-project. Ervaringskennis (gebaseerd op de levenservaring met een handicap) is een essentiële bron om hulpmiddelen te ontwikkelen die aansluiten bij de verwachtingen en realiteiten van personen met een handicap.

Deze kennis wordt op gelijke voet ingezet met professionele en wetenschappelijke kennis in alle onderdelen van het project: de stuurgroep, het participatief onderzoek en de praktijkgemeenschappen die de toolboxen zullen ontwikkelen.

Een van de werkterreinen is ook om te onderzoeken hoe zelfvertegenwoordigers, met name verkozenen van de Conseils de Vie Sociale in Frankrijk, een rol kunnen spelen bij de implementatie van praktijken en organisaties die zelfbeschikking bevorderen in de structuren die zij bezoeken.

Daarnaast zullen de opleidingen aan het einde van het project mede begeleid worden door een ervaringsdeskundige trainer.

Inzetten op ervaringsgericht leren

Het Interreg VI Frankrijk-Wallonië-Vlaanderen-programmagebied is bijzonder rijk aan experimenten en innovaties. Het RAAVI-project wil hierop voortbouwen:

Het Interreg I SAID-project (2016 – 2020), dat gericht was op het versterken van de zelfbeschikkingscapaciteit van personen met een verstandelijke beperking en het verbeteren van hun begeleiding binnen de gezondheidsbevordering.

Het UNIC-project, dat tot doel had overheden te ondersteunen bij de implementatie van gebruikersgerichte financieringsmodellen voor langdurige zorg- en ondersteuningsdiensten (gefinancierd door het Europese “EaSI”-programma tussen 2020 en 2023).

Het nationale EPoP-initiatief, sinds 2020 in de Hauts-de-France geëxperimenteerd met financiering van het Regionaal Gezondheidsagentschap, dat het handelingsvermogen en de participatie van personen met een handicap ondersteunt door middel van peer-interventie.

Het RAAVI-project is open voor iedereen (betrokkenen, mantelzorgers, actoren uit verenigingen, overheidsdiensten…) en heeft als doel de verzameling en valorisatie van bronnen en ervaringen die in het grensoverschrijdende gebied zijn ontwikkeld. Alle RAAVI-producties zullen gratis toegankelijk zijn via de projectwebsite.

Een omgevingsgerichte benadering van handicap en zelfbeschikking

Een omgevingsgerichte benadering van handicap en zelfbeschikking RAAVI past binnen een omgevingsgerichte benadering van handicap, zoals beschreven in het Human Development Model – Disability Production Process (HDMP), maar ook binnen een omgevingsgerichte benadering van zelfbeschikking.

Vandaag bestaan er verschillende definities van zelfbeschikking, die de literatuurstudie binnen het project verder zal verkennen.

Conceptueel baseren we ons bij de start van het project op de definitie van zelfbeschikking zoals voorgesteld door de Franse Haute Autorité de Santé (Aanbeveling: Begeleiding van personen met een verstandelijke ontwikkelingsstoornis, 2022):

“Een gedrag wordt als zelfbepaald beschouwd wanneer het de persoon in staat stelt ‘te handelen als de voornaamste veroorzakende factor in zijn of haar leven om de levenskwaliteit te behouden en te verbeteren’. Binnen het functionele model van zelfbeschikking bestaat zelfbeschikking uit vier onderling afhankelijke kenmerken: autonomie, psychologisch empowerment, zelfregulatie en zelfverwezenlijking. […] De ontwikkeling van zelfbeschikkingsvaardigheden hangt af van drie factoren: individuele capaciteiten die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling en het leerproces van de persoon, de kansen die door de omgeving worden geboden en de ondersteuning die wordt aangeboden (Wehmeyer, 1999 en 2005).